Een uitzendbureau moet een discriminerend verzoek van een inlener weigeren en mag het niet vertalen naar een ogenschijnlijk neutraal selectiecriterium. Vraag door naar de objectieve functie-eis, leg het verzoek vast, corrigeer de opdrachtgever en escaleer als die vasthoudt aan selectie op bijvoorbeeld afkomst, leeftijd, geslacht, geloof of beperking.
Het uitzendbureau heeft een eigen verantwoordelijkheid
“De klant vraagt het” is geen verdediging. Het College voor de Rechten van de Mens benadrukte ook in een oordeel uit 2026 over een uitzendonderneming dat een intermediair een zelfstandige verantwoordelijkheid heeft om discriminatie te voorkomen en klachten zorgvuldig te behandelen.
Dat geldt voor vacatureteksten, zoekfilters, telefonische voorselectie, voorstellen aan de inlener en de beslissing om een kandidaat niet meer te benaderen. Ook een voorkeur die informeel via WhatsApp of tijdens een telefoongesprek wordt genoemd, moet serieus worden behandeld.
Vraag naar de zakelijke behoefte achter het verzoek
Soms formuleert een opdrachtgever een verboden voorkeur terwijl een legitiem probleem speelt. “Geen oudere kandidaten” kan bijvoorbeeld voortkomen uit zwaar fysiek werk; “alleen Nederlands” uit een veiligheidsinstructie. Vertaal dat niet automatisch naar leeftijd of afkomst, maar stel objectieve eisen vast: welke tilbelasting geldt, welk taalniveau is aantoonbaar nodig en kan een veiligheidsinstructie anders worden aangeboden?
| Verzoek | Professionele reactie |
|---|---|
| “Geen kandidaten boven de 50” | Vraag welke concrete fysieke of roostervereisten gelden en selecteer daarop |
| “Alleen iemand met Nederlandse achtergrond” | Weiger en benoem dat afkomst geen selectiecriterium is |
| “Geen zwangere vrouw” | Bespreek objectieve veiligheidsrisico’s en wettelijke beschermingsregels |
| “Iemand die perfect Nederlands spreekt” | Stel het werkelijk noodzakelijke taalniveau voor de functie vast |
Stappenplan voor recruiters
- Onderbreek het verzoek en vraag om de functiegerelateerde reden.
- Leg datum, opdrachtgever, formulering en reactie vast.
- Geef helder aan welke selectiegronden niet worden gebruikt.
- Bied een objectief alternatief dat bij de functie past.
- Escalatie naar leidinggevende of compliance als de inlener volhardt.
- Stop zo nodig de werving of samenwerking voor deze opdracht.
- Bescherm een kandidaat die een klacht indient tegen benadeling.
Contracten en training moeten aansluiten
Neem in de inleenovereenkomst op dat de opdrachtgever geen discriminerende instructies geeft, juiste functie-informatie verstrekt en meewerkt aan onderzoek. Een beding is alleen effectief als recruiters weten wat zij bij een incident moeten doen. Oefen daarom met realistische telefoongesprekken en maak escalatie laagdrempelig.
Een goed ingericht proces ondersteunt ook de bredere toelatings- en kwaliteitsverplichtingen. Zie onze pagina over Wtta voor uitleners en de dienstverlening rond contracten en algemene voorwaarden.
Klacht van een kandidaat
Reageer snel, neutraal en inhoudelijk. Bevestig ontvangst, hoor betrokken medewerkers, bewaar relevante berichten en geef een gemotiveerde uitkomst. Deel niet meer persoonsgegevens dan nodig. Een summiere afwijzing zonder feitenonderzoek kan een afzonderlijk probleem opleveren, ook als het oorspronkelijke selectieproces niet meer volledig kan worden gereconstrueerd.
Veelgestelde vragen
Mag taalvaardigheid een functie-eis zijn?
Ja, als het niveau objectief nodig en evenredig is. “Moedertaal Nederlands” gaat doorgaans verder dan noodzakelijk; omschrijf welke communicatie de functie werkelijk vraagt.
Moet ik de relatie met de inlener direct beëindigen?
Niet in elk eerste incident, maar u moet het verzoek weigeren. Volhardt de inlener of is het beleid structureel, dan kan stoppen met de opdracht of samenwerking noodzakelijk zijn.
Mag ik het gesprek opnemen?
Opnamen raken privacy en bewijsregels. Werk liever met een direct gespreksverslag en interne melding, tenzij er een zorgvuldig vastgesteld opnamebeleid is.
Wie behandelt de klacht?
Bij voorkeur iemand die niet zelf de selectie heeft gedaan en voldoende mandaat heeft om stukken op te vragen, conclusies te trekken en maatregelen te nemen.
Wilt u een antidiscriminatieprotocol, contractclausule of reactie op een klacht laten beoordelen? Neem contact met ons op. Bij een formele procedure begeleiden wij uitzendbureaus via procedures en geschillen.
