Belemmeringsverbod: wanneer mag u een overnamevergoeding vragen?

Uitzendkracht loopt door een open poort naar een nieuwe werkplek

Een uitzendbureau mag een uitzendkracht niet verhinderen om na de terbeschikkingstelling rechtstreeks bij de inlener in dienst te treden. Een verbod, boete of feitelijke blokkade kan in strijd zijn met artikel 9a Waadi. Wel kan onder voorwaarden met de inlener een redelijke vergoeding worden afgesproken voor diensten die rond de terbeschikkingstelling, werving of opleiding zijn verricht.

Wat houdt het belemmeringsverbod in?

Artikel 9a van de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs bepaalt dat degene die arbeidskrachten ter beschikking stelt geen belemmeringen in de weg mag leggen aan een arbeidsovereenkomst tussen die arbeidskracht en de inlener na afloop van de terbeschikkingstelling. Een strijdig beding is nietig.

De regel beschermt de toegang van de werknemer tot de arbeidsmarkt. Zij geldt niet alleen voor een bepaling die letterlijk zegt dat overstappen verboden is. Ook een hoge boete, een onhaalbare wachttijd of druk op de werknemer kan als belemmering worden beoordeeld.

Wie mag de vergoeding betalen?

De wettelijke uitzondering gaat over een redelijke vergoeding van de inlener aan het uitzendbureau. Het is dus iets anders dan een rekening aan de uitzendkracht. Breng wervings- of bemiddelingskosten niet zonder grond bij de werknemer in rekening. Leg de regeling primair vast in de inleenovereenkomst en algemene voorwaarden.

Wanneer is een overnamevergoeding redelijk?

Er bestaat geen universeel percentage dat altijd veilig is. Relevante factoren zijn onder meer de duur van de terbeschikkingstelling, de werkelijk verrichte wervings- en plaatsingsdiensten, eventuele opleiding en de mate waarin kosten al via de marge zijn terugverdiend. Een aflopende regeling is vaak beter uitlegbaar dan één vast hoog bedrag.

Wel doen Niet doen
De vergoeding koppelen aan concrete diensten en resterende kosten Een boete aan de uitzendkracht opleggen
Een transparante afbouw per gewerkte periode opnemen Een onbeperkte wachttijd hanteren
De regeling vooraf met de inlener afspreken Pas na de overstap een tarief bedenken
Een redelijkheidstoets en uitzonderingen opnemen Een bedrag vragen dat vooral afschrikt

Relatiebeding en geheimhouding

Niet ieder postcontractueel beding is automatisch verboden. Een gerichte geheimhoudingsverplichting kan een legitiem belang beschermen. Een relatiebeding dat feitelijk verhindert dat de uitzendkracht bij de inlener gaat werken, botst echter met het belemmeringsverbod. De naam van het beding is niet doorslaggevend; het praktische effect wel.

Laat daarom zowel de arbeidsovereenkomst als de inleenovereenkomst en algemene voorwaarden op elkaar aansluiten. Bij een geschil kan snelle duidelijkheid belangrijk zijn, bijvoorbeeld voordat de overstap plaatsvindt. Zie onze pagina over procedures en geschillen in de flexbranche.

Checklist voor uw huidige contracten

  • Staat er een verbod of boete in de arbeidsovereenkomst?
  • Wie is volgens de tekst de vergoeding verschuldigd?
  • Is beschreven voor welke concrete diensten wordt betaald?
  • Daalt het bedrag naarmate de opdracht langer heeft geduurd?
  • Zijn uitzonderingen mogelijk als toepassing onredelijk uitpakt?
  • Sluiten offerte, inleenovereenkomst en algemene voorwaarden op elkaar aan?

Veelgestelde vragen

Mag de uitzendkracht zelf een afkoopsom betalen?

Dat is juridisch zeer riskant. Het wettelijke uitgangspunt is juist dat de werknemer niet wordt belemmerd. Richt een eventuele redelijke vergoeding aan de inlener.

Mag ik de overstap enkele maanden verbieden?

Een vaste blokkade na de terbeschikkingstelling kan in strijd zijn met artikel 9a Waadi. Beoordeel het effect, niet alleen de formulering.

Is een percentage van het jaarsalaris toegestaan?

Niet automatisch. Het bedrag moet redelijk zijn in verhouding tot de relevante diensten en nog niet terugverdiende kosten.

Wat als de inlener de vergoeding weigert?

Dan hangt uw positie af van een geldige, duidelijke contractuele afspraak en de redelijkheid daarvan. Laat het beding beoordelen voordat u sommeert of procedeert.

Wilt u weten of uw overnamebeding standhoudt? Wij beoordelen de afspraken snel en praktisch. Neem contact op of lees meer over onze hulp bij contracten voor uitzendbureaus.