Wie arbeidsmigranten inhuurt, kan zelf als werkgever gelden onder de Wet arbeid vreemdelingen (Wav). Dat geldt ook als het personeel via een uitzendbureau, detacheerder, onderaannemer of buitenlandse dienstverlener wordt ingezet. Een fout bij één schakel kan leiden tot sancties voor meerdere partijen in de keten.
Beoordeel daarom vóór de start de nationaliteit, verblijfsstatus, eventuele werkvergunning, identiteit, contractketen en feitelijke werkzaamheden. Controleer daarnaast de Waadi-registratie, juiste beloning, arbeidsomstandigheden en fiscale risico’s.
Wanneer is een werkvergunning nodig?
Werknemers met de nationaliteit van een land uit de Europese Economische Ruimte of Zwitserland hebben in beginsel vrije toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt. Voor veel werknemers van buiten deze landen is een tewerkstellingsvergunning (TWV) of een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid (GVVA) nodig, tenzij een wettelijke uitzondering geldt.
Controleer niet alleen het paspoort. Kijk ook naar het verblijfsdocument en de arbeidsmarktaantekening. Leg vast welke uitzondering of vergunning wordt gebruikt, voor welke werkgever, functie, werkzaamheden en periode deze geldt.
Waarom is de inlener ook werkgever onder de Wav?
Het werkgeversbegrip in de Wav is ruimer dan in het civiele arbeidsrecht. Degene die een arbeidskracht feitelijk arbeid laat verrichten, kan werkgever zijn. Een arbeidsmigrant kan daardoor meerdere Wav-werkgevers hebben: het uitzendbureau, een doorlener, de inlener en soms een opdrachtgever of aannemer.
Iedere schakel heeft een eigen verantwoordelijkheid. U kunt dus niet volstaan met de mededeling van een leverancier dat ‘alles geregeld is’. Vraag documenten op, controleer de samenhang en bewaar de uitkomst in een toegankelijk dossier.
Stappenplan vóór de eerste werkdag
- Breng de keten in kaart. Noteer de formele werkgever, intermediair, doorlener, opdrachtgever en feitelijke werkplek.
- Controleer identiteit. Vergelijk de persoon met het originele identiteitsdocument en volg de wettelijke bewaarplichten.
- Bepaal arbeidsmarkttoegang. Leg vast of vrije toegang, een TWV, GVVA of een specifieke uitzondering geldt.
- Controleer de vergunning. Kijk of werkgever, functie, locatie, werkzaamheden en looptijd overeenkomen met de feitelijke inzet.
- Doe de Waadi-check. Controleer of de intermediair correct in het Handelsregister staat geregistreerd zolang deze verplichting geldt.
- Controleer beloning. Zorg dat minimumloon, cao en gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden correct worden toegepast.
- Regel veiligheid. Geef vóór de start duidelijke instructies over werkplek, risico’s en beschermingsmiddelen.
- Leg meldingen vast. Regel wie wijzigingen in werkzaamheden, locatie of verblijfsstatus beoordeelt.
Waadi en Wtta naast de Wav
De Wav gaat over het laten werken van buitenlandse arbeidskrachten. De Waadi stelt regels aan het ter beschikking stellen van personeel. Vanaf 1 januari 2028 komt daar de handhaving van het Wtta-toelatingsstelsel bij: inleners mogen dan alleen werken met een uitlener met een geldige toelating, ontheffing of overgangsstatus.
Deze controles vullen elkaar aan. Een geldige Wtta-status bewijst niet automatisch dat voor iedere arbeidsmigrant de juiste werkvergunning aanwezig is. Omgekeerd maakt een geldige werkvergunning een niet-toegelaten uitlener niet toegestaan.
Lees ook onze checklists over de Wtta voor uitleners en de Wtta voor inleners.
Keten- en inlenersaansprakelijkheid
Naast bestuursrechtelijke boetes kan de inlener financiële risico’s lopen wanneer de uitlener loonheffingen of omzetbelasting niet betaalt. De Belastingdienst kan inleners en doorleners aanspreken. Beperk dit risico met passende screening, een verklaring betalingsgedrag, een juiste administratie en waar passend stortingen op een g-rekening.
Ook onderbetaling kan doorwerken in de keten. Leg daarom niet alleen garanties vast, maar controleer facturen, uren, tarieven en signalen op de werkvloer. Een tarief dat structureel te laag is voor loon, toeslagen, premies en marge is een concreet waarschuwingssignaal.
Huisvesting en inhoudingen
Regelt de uitlener of inlener huisvesting, controleer dan de huurovereenkomst, informatieverstrekking, kwaliteit en inhoudingen. De Wet goed verhuurderschap bevat aanvullende regels. De overheid heeft besloten dat de bestaande mogelijkheid om onder voorwaarden maximaal 25% van het minimumloon voor huisvestingskosten in rekening te brengen voorlopig blijft bestaan.
Werk en wonen mogen niet zodanig aan elkaar worden gekoppeld dat beëindiging van de inzet automatisch tot onduidelijke of onrechtmatige huisvestingsgevolgen leidt. Zorg dat de arbeidsmigrant informatie ontvangt in een taal die hij of zij begrijpt.
Contractuele maatregelen
- verbied inzet van andere onderaannemers of doorleners zonder voorafgaande toestemming;
- verplicht de leverancier vergunningen en identiteitscontroles aantoonbaar bij te houden;
- regel een auditrecht en toegang tot relevante documenten;
- verplicht onmiddellijke melding van wijzigingen of controles door toezichthouders;
- leg verantwoordelijkheden voor beloning, arbeidstijden, veiligheid en huisvesting vast;
- neem opschortings- en beëindigingsrechten op bij ontbrekende of onjuiste documenten;
- regel schadevergoeding en verhaal, zonder te veronderstellen dat wettelijke verantwoordelijkheid daarmee verdwijnt.
Veelgestelde vragen over arbeidsmigranten inhuren
Mag een werknemer uit de EU zonder werkvergunning werken?
Werknemers uit de EER en Zwitserland hebben in beginsel vrije toegang. Controleer altijd identiteit en nationaliteit en let op bijzondere grensoverschrijdende constructies.
Ben ik als inlener aansprakelijk voor een fout van het uitzendbureau?
Onder de Wav kan iedere werkgever in de keten zelfstandig verantwoordelijk zijn. Ook fiscaal en bij onderbetaling kunnen risico’s doorwerken naar de inlener.
Is een kopie paspoort voldoende?
Nee. U moet de identiteit correct controleren en ook vaststellen op welke grond de persoon in Nederland mag werken. Volg daarbij de privacy- en bewaarplichten.
Moet ik een buitenlandse uitlener ook controleren?
Ja. Buitenlandse vestiging neemt Nederlandse verplichtingen niet weg wanneer personeel in Nederland werkt. Controleer tevens meldplichten, registratie en sociale zekerheid.
Wat verandert door de Wtta?
Vanaf 1 januari 2028 mogen inleners alleen personeel betrekken van uitleners met een geldige NAU-status, tenzij een uitzondering geldt.
Officiële bronnen
- Nederlandse Arbeidsinspectie – inhuur van buitenlands personeel
- Nederlandse Arbeidsinspectie – buitenlandse werknemers
- Belastingdienst – inlenersaansprakelijkheid
- Rijksoverheid – positie arbeidsmigranten
Wilt u een inhuurketen of buitenlands personeelsdossier laten controleren? Neem contact op met onze advocaten.